G-STIC KLIMAATACTIEPROGRAMMA

Vrijwel 5 miljoen euro subsidies voor het uitrollen van impactvolle klimaatoplossingen in ontwikkelingslanden

Om ontwikkelingslanden te steunen in de strijd tegen klimaatverandering, lanceert de Vlaamse overheid het G-STIC Klimaatactieprogramma in 2021, een projectoproep in het kader van internationale klimaatfinanciering. Dit programma voorziet een totaal subsidiebedrag van 4.849.361 euro voor projecten die klimaatoplossingen implementeren en opschalen in ontwikkelingslanden. Het doel is om ontwikkelingslanden in staat te stellen om koolstofarme ontwikkelingspaden te volgen en hun gemeenschappen weerbaarder te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Het G-STIC Klimaatactieprogramma draagt bij aan de doelstellingen van internationale klimaatfinanciering en dient om ontwikkelingslanden te helpen bij het bereiken van hun klimaatgerelateerde doelen. Het programma versterkt de implementatie van het klimaatbeleid, de strategieën, de regelgeving, de actieplannen en acties van de ontwikkelingslanden, zowel voor adaptatie als mitigatie om de doelstellingen van het Akkoord van Parijs te helpen bereiken.

Belangrijkste doelen van projecten die in aanmerking komen

Om in aanmerking te komen voor financiële steun van het G-STIC Klimaatactieprogramma, moeten projecten gericht zijn op het ondersteunen van acties in ontwikkelingslanden die streven naar maatregelen om zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering (adaptatie) en/of het beperken van de klimaatverandering door de oorzaken aan te pakken (mitigatie), in lijn met het OESO DAC Rio Markers voor Klimaat Handboek. De klimaatveranderingsdoelstelling (mitigatie en/of adaptatie) dient expliciet als primair doel te worden vermeld in de motivering van de beoogde activiteit(en) van het project.

Adaptatie

Projecten die tot doel hebben om de kwetsbaarheid van menselijke of natuurlijke systemen voor zowel bestaande als verwachte gevolgen van klimaatverandering te verminderen door de weerbaarheid ervan te behouden of versterken via een groter aanpassingsvermogen aan schokken en variabiliteit, betere opvang van de door klimaatverandering veroorzaakte spanningen en/of beperking van blootstelling eraan.

Mitigatie

Projecten die bijdragen aan stabilisatie van broeikasgasconcentraties in de atmosfeer tot een niveau waardoor gevaarlijke antropogene interferentie met het klimaatsysteem wordt vermeden door inspanningen te bevorderen om broeikasgassen te verminderen, te vermijden of de opslag ervan te verbeteren.

Projectthema’s

Projecten moeten gericht zijn op één of meer van de onderstaande zes thema’s, die een grote impact hebben op klimaatgerelateerde kwesties.

Energy

Energie >

Water & Sanitation

Water & sanitatie >

Environmental Policy

Milieubeleid >

Biodiversity

Biodiversiteit >

Education & Research

Onderwijs en onderzoek >

Agriculture

Landbouw >

Energy

Energie

Energie-opwekking en -gebruik hebben een aanzienlijk deel in broeikasgasemissies en bieden daarom belangrijke mogelijkheden tot verbetering. Beperking van emissies, bevordering van efficiëntie en verhoging van het aandeel energie uit hernieuwbare bronnen zijn van cruciaal belang in de strijd tegen klimaatverandering.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie. Elk project moet aantoonbaar effectief zijn in de vermindering van emissies en het beperken van de gevolgen van klimaatverandering, en dat laatste als belangrijkste doelstelling en op een manier die anders niet zou plaatsvinden:

  • Hervorming van het regelgevingsbeleid ter bevordering van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie.
  • Verbetering van de capaciteit en regelgevende mogelijkheden van de regulerende instantie om de gevolgen van klimaatverandering aan te pakken.
  • Bevordering van energiebesparing en efficiëntie aan de vraagzijde. Bijvoorbeeld door maatregelen zoals renovatie, warmtekrachtkoppeling of overgang naar toestellen die gebruik maken van klimaatvriendelijkere brandstofbronnen.
  • Vermindering van broeikasgasemissies via projectontwikkeling of het creëren van geschikte voorwaarden voor de ontwikkeling en disseminatie van knowhow en technologieën voor het uitbreiden van hernieuwbare energieproductie.
  • Vermindering van emissies door hervorming van energietransmissie en -distributie. Bijvoorbeeld door elektriciteitsnetten aan te passen om de efficiëntie ervan te verbeteren en er meer hernieuwbare energiebronnen in op te nemen, of door nieuwe ‘off-grid’-systemen te creëren op basis van hernieuwbare bronnen.

Water & Sanitation

Water & sanitatie

Klimaatverandering veroorzaakt een sterke afname van de watervoorraden, zowel aan de oppervlakte als onder de grond. In combinatie met steeds vaker voorkomende overstromingen vormt dit een aanzienlijk risico voor de watervoorziening, de waterkwaliteit en het beheer ervan. Deze risico’s zijn sterk regiogebonden waarbij de ontwikkelingslanden zwaarder worden getroffen.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Vermindering van energieverbruik binnen de watervoorzieningsinfrastructuur.
  • Het oplossen van fluctuaties in de aanvoer van of toegang tot water. Bijvoorbeeld door de waterinfrastructuur klimaatbestendig te maken zodat deze beter bestand is tegen door droogte en overstromingen veroorzaakte stress.
  • Vermindering van energieverbruik in de zuiveringsinfrastructuur of het vermijden van methaanemissies.
  • Bescherming van afvalwatersystemen, waterbronnen en de menselijke gezondheid door het verbeteren van grond- en oppervlaktewaterstanden, in het bijzonder door het hergebruiken van afvalwater.
  • Het significant bijdragen aan een vermindering van broeikasgasemissies door bevordering van moderne afval-naar-energiesystemen met afvalinzameling/recyclage en terugwinning/hergebruik van methaan.
  • Afvalbeheersystemen voor betere bescherming van waterbronnen of kwetsbare ecosystemen en verhoogde weerstand tegen de gevolgen van klimaatverandering.
  • Bescherming en/of herstel van waterlichamen, moerassen en drassige gebieden als CO2-opslaggebieden.
  • Bescherming van de watervoorraden om weerbaarheid te creëren tegen watertekorten en grote fluctuaties in waterbeschikbaarheid.

Environmental Policy

Milieubeleid

Beleidsmaatregelen van de overheid, wetgeving en de middelen om deze te implementeren zijn belangrijk voor het faciliteren van klimaatgerelateerde actie. Het mogelijk maken van institutionele hervormingen en het versterken van klimaatgerelateerde beleidsaspecten, zoals strategieën en plannen op nationaal en regionaal niveau, is hierbij cruciaal.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Het opstellen van nationale inventarissen van broeikasgassen.
  • Het ontwikkelen van beleid en/of implementatie-instrumenten (zoals nationale plannen) voor het mitigeren van klimaatverandering en het uitvoeren van gerelateerde economische analyses.
  • Analyses en onderzoek naar behoeften op het vlak van klimaattechnologie.
  • De ontwikkeling en implementatie van adaptatiestrategieën op nationaal niveau of als onderdeel van decentralisatieprogramma’s.
  • Het ondersteunen van adaptatie van beleid, plannen en programma’s op nationaal en internationaal niveau.
  • Het versterken van regel- en wetgeving voor maatregelen die adaptatie bevorderen.
  • Begrotingssteun verlenen aan een nationale of lokale overheid voor adaptatie en/of implementatie van klimaatgerelateerd beleid.

Biodiversity

Biodiversiteit

Biodiversiteit vormt een integraal deel van de klimaatveranderingspuzzel. Werken aan biodiversiteit resulteert in mechanismen voor het beperken van de gevolgen van klimaatverandering, zoals drassige gebieden die natuurlijke barrières vormen tegen overstromingen en vegetatie die de kwaliteit van lokale waterbronnen en de lucht in de steden verbetert. Daarnaast helpen mariene en terrestrische ecosystemen bij de opname van CO2. Omgekeerd draagt klimaatverandering bij aan de achteruitgang van de biodiversiteit. Alles draait om balans.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Behoud van de CO2-opslagcapaciteit binnen de vegetatielaag (vooral bossen) en de bodem (vooral drassige gebieden).
  • Bescherming en bevordering van koolstofopname door duurzaam beheer en behoud van oceanen en kustgebieden, drassige gebieden, wildernissen en andere waterecosystemen.
  • Klimaatbestendige behoudsmaatregelen die soorten in staat stellen om zich aan te passen aan klimaatverandering (bijvoorbeeld beschermde ecocorridors voor migratie).
  • Op ecosystemen gebaseerde adaptatie (zoals herstel en beheer van waterbronnen om de continuïteit van de drinkwatervoorziening in droogtegevoelige gebieden te verbeteren).

Education & Research

Onderwijs en onderzoek

Onderwijs en onderzoek zijn essentieel voor de langetermijnontwikkeling en implementatie van alle andere projectthema’s die opgenomen zijn in het G-STIC Klimaatactieprogramma. Activiteiten die gerelateerde opleidingen geven, bewustwording creëren en zorgen voor meer betrokkenheid van het publiek en betere toegang tot informatie op deze gebieden (energie, water en sanitatie, milieubeleid, biodiversiteit en landbouw) komen ook in aanmerking voor subsidie.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Onderzoek gerelateerd aan de mitigatie en het monitoren van klimaatverandering, waaronder oceanografische en atmosferische projecten.
  • Onderzoek gerelateerd aan adaptatie aan klimaatverandering, waaronder meteorologische en hydrologische observatie en voorspellingen, en studies naar impact en kwetsbaarheid.
  • Voorlichtings-, trainings- en bewustwordingscampagnes met betrekking tot klimaatverandering, de oorzaken en gevolgen ervan en het belang van adaptatie en mitigatie in de strijd tegen klimaatverandering.
  • ‘Off-grid’-toegang tot energie voor scholen, duurzame schoolgebouwen (bijvoorbeeld met natuurlijke koelingssystemen).
  • Integratie van klimaatgerelateerd onderwijs in schoolprogramma’s.

Agriculture

Landbouw

In de landbouw snijdt het mes aan twee kanten: de sector lijdt onder de gevolgen van klimaatverandering die ze gedeeltelijk zelf heeft veroorzaakt. Om het hoofd te kunnen bieden aan de gevolgen van klimaatverandering is het belangrijk enerzijds de door de landbouw veroorzaakte broeikasgasemissies te verminderen en anderzijds de voedselproductie aan te passen.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Ondersteuning van landbouwmethoden die de productie van koolstof of andere broeikasgasemissies verminderen of vermijden, of de opslag ervan verhogen. Bijvoorbeeld door gebruik van energiezuinige machines.
  • Ondersteuning van landbouwmethoden die beter bestand zijn tegen klimaatverandering door diversificatie van productie, het telen van klimaatbestendige gewassen (bestand tegen hitte en droogte) of de bevordering van waterefficiënte irrigatietechnieken.
  • Ondersteuning van duurzame landbouwpraktijken die kwetsbare gebieden in staat stellen zich aan te passen aan klimaatverandering en duurzame plattelandsontwikkeling mogelijk maken in regio’s die door droogte getroffen zijn.

Projectthema’s

Projecten moeten gericht zijn op één of meer van de onderstaande zes thema’s, die een grote impact hebben op klimaatgerelateerde kwesties.

Energy

Energie >

Water & Sanitation

Water & sanitatie >

Environmental Policy

Milieubeleid >

Biodiversity

Biodiversiteit >

Education & Research

Onderwijs en onderzoek >

Agriculture

Landbouw >

Energy

Energie

Energie-opwekking en -gebruik hebben een aanzienlijk deel in broeikasgasemissies en bieden daarom belangrijke mogelijkheden tot verbetering. Beperking van emissies, bevordering van efficiëntie en verhoging van het aandeel energie uit hernieuwbare bronnen zijn van cruciaal belang in de strijd tegen klimaatverandering.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie. Elk project moet aantoonbaar effectief zijn in de vermindering van emissies en het beperken van de gevolgen van klimaatverandering, en dat laatste als belangrijkste doelstelling en op een manier die anders niet zou plaatsvinden:

  • Hervorming van het regelgevingsbeleid ter bevordering van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie.
  • Verbetering van de capaciteit en regelgevende mogelijkheden van de regulerende instantie om de gevolgen van klimaatverandering aan te pakken.
  • Bevordering van energiebesparing en efficiëntie aan de vraagzijde. Bijvoorbeeld door maatregelen zoals renovatie, warmtekrachtkoppeling of overgang naar toestellen die gebruik maken van klimaatvriendelijkere brandstofbronnen.
  • Vermindering van broeikasgasemissies via projectontwikkeling of het creëren van geschikte voorwaarden voor de ontwikkeling en disseminatie van knowhow en technologieën voor het uitbreiden van hernieuwbare energieproductie.
  • Vermindering van emissies door hervorming van energietransmissie en -distributie. Bijvoorbeeld door elektriciteitsnetten aan te passen om de efficiëntie ervan te verbeteren en er meer hernieuwbare energiebronnen in op te nemen, of door nieuwe ‘off-grid’-systemen te creëren op basis van hernieuwbare bronnen.

Water & Sanitation

Water & sanitatie

Klimaatverandering veroorzaakt een sterke afname van de watervoorraden, zowel aan de oppervlakte als onder de grond. In combinatie met steeds vaker voorkomende overstromingen vormt dit een aanzienlijk risico voor de watervoorziening, de waterkwaliteit en het beheer ervan. Deze risico’s zijn sterk regiogebonden waarbij de ontwikkelingslanden zwaarder worden getroffen.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Vermindering van energieverbruik binnen de watervoorzieningsinfrastructuur.
  • Het oplossen van fluctuaties in de aanvoer van of toegang tot water. Bijvoorbeeld door de waterinfrastructuur klimaatbestendig te maken zodat deze beter bestand is tegen door droogte en overstromingen veroorzaakte stress.
  • Vermindering van energieverbruik in de zuiveringsinfrastructuur of het vermijden van methaanemissies.
  • Bescherming van afvalwatersystemen, waterbronnen en de menselijke gezondheid door het verbeteren van grond- en oppervlaktewaterstanden, in het bijzonder door het hergebruiken van afvalwater.
  • Het significant bijdragen aan een vermindering van broeikasgasemissies door bevordering van moderne afval-naar-energiesystemen met afvalinzameling/recyclage en terugwinning/hergebruik van methaan.
  • Afvalbeheersystemen voor betere bescherming van waterbronnen of kwetsbare ecosystemen en verhoogde weerstand tegen de gevolgen van klimaatverandering.
  • Bescherming en/of herstel van waterlichamen, moerassen en drassige gebieden als CO2-opslaggebieden.
  • Bescherming van de watervoorraden om weerbaarheid te creëren tegen watertekorten en grote fluctuaties in waterbeschikbaarheid.

Environmental Policy

Milieubeleid

Beleidsmaatregelen van de overheid, wetgeving en de middelen om deze te implementeren zijn belangrijk voor het faciliteren van klimaatgerelateerde actie. Het mogelijk maken van institutionele hervormingen en het versterken van klimaatgerelateerde beleidsaspecten, zoals strategieën en plannen op nationaal en regionaal niveau, is hierbij cruciaal.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Het opstellen van nationale inventarissen van broeikasgassen.
  • Het ontwikkelen van beleid en/of implementatie-instrumenten (zoals nationale plannen) voor het mitigeren van klimaatverandering en het uitvoeren van gerelateerde economische analyses.
  • Analyses en onderzoek naar behoeften op het vlak van klimaattechnologie.
  • De ontwikkeling en implementatie van adaptatiestrategieën op nationaal niveau of als onderdeel van decentralisatieprogramma’s.
  • Het ondersteunen van adaptatie van beleid, plannen en programma’s op nationaal en internationaal niveau.
  • Het versterken van regel- en wetgeving voor maatregelen die adaptatie bevorderen.
  • Begrotingssteun verlenen aan een nationale of lokale overheid voor adaptatie en/of implementatie van klimaatgerelateerd beleid.

Biodiversity

Biodiversiteit

Biodiversiteit vormt een integraal deel van de klimaatveranderingspuzzel. Werken aan biodiversiteit resulteert in mechanismen voor het beperken van de gevolgen van klimaatverandering, zoals drassige gebieden die natuurlijke barrières vormen tegen overstromingen en vegetatie die de kwaliteit van lokale waterbronnen en de lucht in de steden verbetert. Daarnaast helpen mariene en terrestrische ecosystemen bij de opname van CO2. Omgekeerd draagt klimaatverandering bij aan de achteruitgang van de biodiversiteit. Alles draait om balans.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Behoud van de CO2-opslagcapaciteit binnen de vegetatielaag (vooral bossen) en de bodem (vooral drassige gebieden).
  • Bescherming en bevordering van koolstofopname door duurzaam beheer en behoud van oceanen en kustgebieden, drassige gebieden, wildernissen en andere waterecosystemen.
  • Klimaatbestendige behoudsmaatregelen die soorten in staat stellen om zich aan te passen aan klimaatverandering (bijvoorbeeld beschermde ecocorridors voor migratie).
  • Op ecosystemen gebaseerde adaptatie (zoals herstel en beheer van waterbronnen om de continuïteit van de drinkwatervoorziening in droogtegevoelige gebieden te verbeteren).

Education & Research

Onderwijs en onderzoek

Onderwijs en onderzoek zijn essentieel voor de langetermijnontwikkeling en implementatie van alle andere projectthema’s die opgenomen zijn in het G-STIC Klimaatactieprogramma. Activiteiten die gerelateerde opleidingen geven, bewustwording creëren en zorgen voor meer betrokkenheid van het publiek en betere toegang tot informatie op deze gebieden (energie, water en sanitatie, milieubeleid, biodiversiteit en landbouw) komen ook in aanmerking voor subsidie.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Onderzoek gerelateerd aan de mitigatie en het monitoren van klimaatverandering, waaronder oceanografische en atmosferische projecten.
  • Onderzoek gerelateerd aan adaptatie aan klimaatverandering, waaronder meteorologische en hydrologische observatie en voorspellingen, en studies naar impact en kwetsbaarheid.
  • Voorlichtings-, trainings- en bewustwordingscampagnes met betrekking tot klimaatverandering, de oorzaken en gevolgen ervan en het belang van adaptatie en mitigatie in de strijd tegen klimaatverandering.
  • ‘Off-grid’-toegang tot energie voor scholen, duurzame schoolgebouwen (bijvoorbeeld met natuurlijke koelingssystemen).
  • Integratie van klimaatgerelateerd onderwijs in schoolprogramma’s.

Agriculture

Landbouw

In de landbouw snijdt het mes aan twee kanten: de sector lijdt onder de gevolgen van klimaatverandering die ze gedeeltelijk zelf heeft veroorzaakt. Om het hoofd te kunnen bieden aan de gevolgen van klimaatverandering is het belangrijk enerzijds de door de landbouw veroorzaakte broeikasgasemissies te verminderen en anderzijds de voedselproductie aan te passen.

Projecten die gericht zijn op één of meer doelstellingen, in lijn met of vergelijkbaar met de onderstaande voorbeelden, kunnen in aanmerking komen voor subsidie:

  • Ondersteuning van landbouwmethoden die de productie van koolstof of andere broeikasgasemissies verminderen of vermijden, of de opslag ervan verhogen. Bijvoorbeeld door gebruik van energiezuinige machines.
  • Ondersteuning van landbouwmethoden die beter bestand zijn tegen klimaatverandering door diversificatie van productie, het telen van klimaatbestendige gewassen (bestand tegen hitte en droogte) of de bevordering van waterefficiënte irrigatietechnieken.
  • Ondersteuning van duurzame landbouwpraktijken die kwetsbare gebieden in staat stellen zich aan te passen aan klimaatverandering en duurzame plattelandsontwikkeling mogelijk maken in regio’s die door droogte getroffen zijn.

Projecttypes

Disseminatie- en kennisopbouwprojecten

Disseminatie- en kennisopbouwprojecten ter ondersteuning van het opstellen van beleidsnota’s, roadmaps en actieplannen gericht op het uitrollen van specifieke klimaatoplossingen in ontwikkelingslanden. De maximale subsidie voor elk individueel project is 200.000 euro en bedraagt maximaal 85% van de totale projectkosten. Aanvragen kunnen worden ingediend door universiteiten, kennisinstellingen, ngo’s, vzw’s en adviesbedrijven die gevestigd zijn in het Vlaamse Gewest.

Demonstratieprojecten

Demonstratieprojecten die mogelijke klimaatoplossingen in ontwikkelingslanden identificeren gekoppeld aan geïntegreerde klimaatplannen, -instrumenten en -strategieën. De maximale subsidie voor elk individueel project is 700.000 euro en bedraagt maximaal 60% van de totale projectkosten. Aanvragen voor financiële steun voor demonstratieprojecten kunnen worden ingediend door bedrijven die gevestigd zijn in het Vlaamse Gewest.

Indiening afgesloten en evaluatie van projectvoorstellen

Alle projectvoorstellen worden onder coördinatie van het Vlaamse departement Omgeving in november 2021 geëvalueerd door een onafhankelijke jury. Projecten moeten een score van 2 behalen voor de klimaatindicatoren adaptatie en/of mitigatie zoals gedefinieerd door het Comité voor Ontwikkelingshulp van de OESO (de zogenaamde Rio Markers).

Goedgekeurde projecten dienen actief bij te dragen aan de uitvoering van beleid, strategieën, actieplannen en klimaatacties van ontwikkelingslanden op het gebied van adaptatie en/of mitigatie.

Partners